Kết quả nghiên cứu mới nhất của tổ chức Sáng kiến thế giới không phát thải (Net Zero World Initiative) cho thấy ngoài việc cung cấp điện xanh, việc kết nối lưới điện ASEAN sẽ mang lại nhiều lợi ích cho các quốc gia trong khu vực như tạo thêm nhiều việc làm mới, giảm ô nhiễm không khí, và thu hút các khoản đầu tư khổng lồ vào lĩnh vực năng lượng.
Theo tờ “The Straits Times”, bắt đầu triển khai từ tháng 4/2023, nghiên cứu của Net Zero World Initiative xem xét bối cảnh năng lượng tái tạo và cơ sở hạ tầng lưới điện hiện có của các nước ASEAN, cùng với tác động kinh tế-xã hội của việc kết nối lưới điện khu vực.
Kết quả nghiên cứu cho thấy việc kết nối lưới điện ASEAN sẽ mang lại những lợi ích kinh tế - xã hội quan trọng cho khu vực. Các lợi ích này sẽ bao gồm các khoản đầu tư có tổng trị giá khoảng 2 tỷ USD (2,6 tỷ SGD) mỗi năm cho các hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) và khoảng 1.400 tỷ USD cho việc xây dựng các nhà máy phát điện.
“The Straits Times” dẫn lời Tiến sĩ Daniel Gaspar, Phó Giám đốc Net Zero World Initiative, nhận định khi tham gia vào một lưới điện liên kết khu vực, GDP của mỗi quốc gia thành viên ASEAN có thể tăng từ khoảng 0,8% đến 4,6%.
Cùng chung quan điểm đó, ông Eka Satria, Giám đốc điều hành công ty phát điện Medco Power Indonesia, cho rằng thương mại điện qua biên giới như vậy rất có lợi cho tăng trưởng kinh tế vì nó mở rộng lĩnh vực xuất khẩu và thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài.
Trên thực tế, những bước đi ban đầu cho việc kết nối lưới điện khu vực đã xuất hiện từ năm 2022 với việc ra mắt dự án thử nghiệm nhập khẩu điện Lào - Thái Lan - Malaysia – Singapore. Trong dự án này, 100MW thủy điện đã được truyền tải từ Lào sang Singapore qua Malaysia và Thái Lan. Dự án này sau đó đã được mở rộng khi bổ sung thêm 100MW từ lưới điện của Malaysia vào tháng 10/2024. Ngoài thủy điện, điện truyền tải trên hệ thống này sẽ bao gồm nhiều nguồn phát điện khác như than đá và khí tự nhiên.
Mới đây nhất, hôm 22/10, Singapore đã cấp phép nhập khẩu có điều kiện khoảng 1,75GW điện mặt trời từ dự án Sun Cable. Chi phí xây dựng hệ thống cáp ngầm dài 4.300km để truyền tải điện trong dự án này dự kiến sẽ lên tới 24 tỷ USD. Bên cạnh đó, Singapore cũng cam kết nhập khẩu 7,35GW điện sạch từ Campuchia, Việt Nam và Indonesia, cũng như từ Australia.
Việc các quốc gia thành viên ASEAN tự do trao đổi điện qua một lưới điện khu vực sẽ cho phép họ đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng trong khi vẫn đảm bảo an ninh năng lượng của mình. Một lưới điện như vậy sẽ giảm thiểu sự không ổn định của năng lượng tái tạo bằng cách phân phối năng lượng hiệu quả hơn.
Mặt khác, theo nghiên cứu của Net Zero World Initiative, việc có kết nối khu vực tốt hơn cũng có thể tạo ra từ 2.000 đến 9.000 việc làm mỗi năm cho khu vực, nhất là trong lĩnh vực năng lượng tái tạo.
Ngoài ra, Tiến sỹ Gaspar khẳng định khoảng 99% dân số trong khu vực sẽ được hưởng lợi từ việc ô nhiễm không khí sẽ giảm còn khoảng một nửa, giúp giảm khoảng 15.000 ca tử vong do ô nhiễm không khí mỗi năm.
Nghiên cứu của Net Zero World Initiative cũng ước tính các chi phí đầu tư ban đầu để lắp đặt cáp ngầm kết nối lưới điện trong khu vực, cho phép truyền tải “khối lượng lớn năng lượng tái tạo” giữa các quốc gia. Theo Tiến sĩ Gaspar, việc xây dựng các đường dây cáp ngầm có thể tốn hàng tỷ USD nhưng có thể trở nên khả thi khi được chia sẻ giữa nhiều quốc gia trong khu vực.
Theo Tiến sỹ Gaspar, trong thời gian tới, Net Zero World Initiative sẽ tập trung nghiên các khuôn khổ pháp lý và làm thế nào để việc thiết lập lưới điện khu vực phù hợp với các luật quốc tế./.
Chia sẻ bài viết qua mạng xã hội:
<p>Thời gian: 12/2025</p> <p>Đơn vị thực hiện: Cục Hải quan</p>
