Thái Lan cấm nhập khẩu ngô có nguồn gốc từ hoạt động đốt nương làm rẫy

Thái Lan sẽ cấm nhập khẩu ngô làm thức ăn chăn nuôi được sản xuất từ hoạt động đốt nương làm rẫy, một động thái nhằm giúp hạn chế tình trạng ô nhiễm xuyên biên giới ngày càng trầm trọng đồng thời mở đường cho việc nhập khẩu ngô từ Mỹ.

Tại cuộc họp báo ngày 22/9/2025, Phó Cục trưởng Cục Ngoại thương (Bộ Thương mại Thái Lan) Duangarthit Nidhi-u-tai cho biết, các nhà máy thức ăn chăn nuôi phải xuất trình bằng chứng chứng minh nguồn gốc ngô nhập khẩu từ ngày 1/1/2026.

Bangkok và các khu vực khác của Thái Lan thường xuyên phải chịu tình trạng khói bụi dày đặc, chất lượng không khí kém, thậm chí buộc các trường học phải đóng cửa.

Quy định về nguồn gốc ngô nhập khẩu được coi là một giải pháp bền vững để chống ô nhiễm không khí, đồng thời cũng được coi là một bước tiến tới việc mở cửa nhập khẩu ngô từ Mỹ, quốc gia sản xuất ngô lớn nhất thế giới, theo cam kết mở cửa thị trường của Thái Lan trong thỏa thuận thuế quan với Washington.

Ông Duangarthit cho biết, đây là lần đầu tiên Thái Lan áp dụng biện pháp bảo vệ môi trường đối với hàng nông sản nhập khẩu, đồng thời cho biết thêm rằng biện pháp này vẫn cần được Chính phủ phê duyệt trong một vài tuần tới.

Trong giai đoạn chuyển tiếp bắt đầu từ ngày 1/1/2026, nguồn gốc ngô nhập khẩu này có thể được chứng nhận bởi các nhà nhập khẩu, cơ quan nhà nước của các nước xuất khẩu hoặc các tổ chức quốc tế.

Giai đoạn này sẽ kết thúc ngay khi Đạo luật về Không khí Sạch có hiệu lực. Sau đó, chính phủ sẽ áp dụng các quy định chặt chẽ hơn và yêu cầu các nhà nhập khẩu cung cấp thêm thông tin chi tiết hoặc phải đối mặt với lệnh cấm một năm nếu không tuân thủ.

Thái Lan cần hơn 8 triệu tấn ngô mỗi năm để sản xuất thức ăn chăn nuôi, nhưng chỉ sản xuất nội địa chỉ đạt khoảng 5 triệu tấn. Nước này thường nhập khẩu ngô từ các nước láng giềng, bao gồm Myanmar, Lào và Campuchia, nơi nông dân vẫn còn canh tác nương rẫy là nguyên nhân dẫn đến tình trạng khói mù ở khu vực Bắc và Đông Bắc Thái Lan, làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng ô nhiễm không khí theo mùa của nước này. Năm 2024, ba nước láng giềng này đã cung cấp 2 triệu tấn ngô cho Thái Lan.

Trong khi đó, Mỹ vẫn chưa thể xuất khẩu ngô sang Thái Lan vì hai nước vẫn cần ký một thỏa thuận riêng. Tuy nhiên, trong khuôn khổ các cuộc đàm phán thuế quan với Mỹ gần đây, để đổi lấy mức thuế đối ứng 19% của Mỹ, Thái Lan đã đề nghị xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với 90% hàng hóa của Mỹ, bao gồm ngô, bột đậu nành và các sản phẩm nông nghiệp khác.

Theo ông Duangarthit, một số quốc gia khác cũng có thể hưởng lợi từ quy định nhập khẩu ngô mới bao gồm Mexico, Argentina, Ấn Độ và Pakistan. Tất cả đều là thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và có các thỏa thuận nông nghiệp với Thái Lan.

Mặc dù vậy, Thái Lan cũng có thể áp dụng các biện pháp bảo vệ thị trường nội địa. Chính quyền tiền nhiệm của Thủ tướng Paetongtarn Shinawatra từng tuyên bố có thể yêu cầu các nhà máy thức ăn chăn nuôi phải tiêu thụ toàn bộ ngô trồng trong nước trước, với mức giá cố định, trước khi được cấp hạn ngạch nhập khẩu, bao gồm cả từ Mỹ.

Chính phủ cũng có thể chỉ cho phép nhập khẩu ngô trong những khoảng thời gian cụ thể khi Thái Lan không có vụ thu hoạch nào, nhằm giảm thiểu tác động đến sản xuất trong nước.

Nguồn: Mekong ASEAN