Tổng thống Philippines sẽ quyết định như thế nào về nhập khẩu gạo?

Liệu việc Philippines vừa bị thiệt hại 7 tỷ peso do những cơn bão gần đây có ảnh hưởng đến quyết định về nhập khẩu gạo của quốc gia này trong thời gian tới. 

Hiện, giá gạo bán lẻ tại Philippines cao nhất 43,15 peso/kg (tương đương khoảng 21.500 đồng/kg). Trong khi đó, Indonesia tuyên bố không còn phụ thuộc vào nhập khẩu gạo cho đến hết năm 2025.

Trang tin của Trung tâm Thông tin công nghiệp và thương mại (Bộ Công Thương -VITIC) dần nguồn từ Business Mirror (Philippines) cho biết, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. Marcos dự kiến sẽ ban hành lệnh mới về việc đề xuất gia hạn lệnh tạm dừng nhập khẩu gạo vào tuần đầu tiên của tháng 11/2025.

Trước đó, Ủy ban Thuế quan và các vấn đề liên quan thuộc Hội đồng Kinh tế và Phát triển (ED) đã họp để thảo luận về việc gia hạn lệnh tạm dừng nhập khẩu gạo cũng như đề xuất ấn định giá lúa tại ruộng. "Họ sẽ đưa ra khuyến nghị cho Hội đồng ED. Chúng ta hãy chờ xem khuyến nghị của họ sẽ như thế nào", Claire Castro, Thư ký Báo chí Phủ Tổng thống, cho biết trong buổi họp báo hôm 20/10.

Vào tháng 8/2025, ông Marcos đã ban hành Sắc lệnh Hành pháp số 93, áp đặt lệnh tạm dừng nhập khẩu gạo trong 60 ngày theo khuyến nghị của Bộ Nông nghiệp Philippines (DA) nhằm giúp ổn định giá gạo trong nước trong mùa thu hoạch. Việc tạm dừng có hiệu lực từ tháng 9 và sẽ kết thúc vào ngày 2/11/2025.

DA trước đó cho biết họ đang thúc đẩy việc gia hạn lệnh tạm dừng đến cuối năm để giữ giá lương thực thiết yếu trong nước ổn định. Tuy nhiên, theo DA, điều này xảy ra trước khi đất nước bị ảnh hưởng bởi các cơn bão gần đây, gây thiệt hại cho nông nghiệp lên tới 7 tỷ peso.

Tính đến 19/10/2025, việc giám sát giá của DA tại một số thị trường được chọn ở Metro Manila cho thấy giá gạo thương mại nhập khẩu xay xát kỹ là 42 peso/kg và gạo xay xát thông thường là 38,29 peso/kg. Gạo xay xát kỹ trong nước là 43,15 peso/kg và gạo xay xát thông thường là 37,08 peso/kg.

Ông Marcos trước đó cũng cho biết ông đang xem xét thiết lập giá sàn cho việc mua lúa hoặc gạo chưa xay xát nhằm bảo vệ nông dân.

Dựa trên dữ liệu mới nhất của Cơ quan Thống kê Philippines (PSA), giá lúa tại ruộng là 12,79 peso/kg, giảm 38,2% so với mức 17,06 peso/kg cùng kỳ năm 2024.

Inquirer.Net dẫn số liệu từ Cục Công nghiệp Thực vật Philippines (BPI) cho biết, lượng gạo nhập khẩu của nước này tính đến ngày 2/10/2025 ước đạt 3,26 triệu tấn, giảm khoảng 15,8% do lệnh tạm dừng nhập khẩu gạo của chính phủ. Khối lượng này tương đương khoảng 68% so với tổng lượng gạo nhập khẩu kỷ lục 4,8 triệu tấn của năm 2024.

Việt Nam tiếp tục là nguồn cung lớn nhất, chiếm hơn 80% lượng gạo nhập khẩu (2,64 triệu tấn), Myanmar đứng thứ hai với 343.910 tấn, chiếm 10,5% và đứng thứ ba là Thái Lan với 176.270 tấn, chiếm 5,4%.

Theo thông tin từ các nguồn báo chí quốc tế, Chính phủ Philippines dự kiến gia hạn lệnh tạm dừng nhập khẩu gạo đến hết năm 2025, đồng thời xem xét khôi phục mức thuế nhập khẩu gạo lên 35%, sau khi giảm xuống 15% giữa năm 2024, khiến ngân sách thất thu khoảng 20 tỷ peso.

Mặc dù điều kiện thời tiết bất lợi, sản lượng gạo năm 2025 của Philippines dự kiến đạt kỷ lục 20,3–20,5 triệu tấn, với lượng dự trữ đủ đáp ứng 106 ngày tiêu thụ.

Indonesia không phụ thuộc vào nhập khẩu gạo

Dẫn nguồn từ Antara, Trung tâm Thông tin công nghiệp và thương mại (Bộ Công Thương cho biết, Bộ trưởng Điều phối Lương thực Indonesia Zulkifli Hasan, tuyên bố Indonesia không còn phụ thuộc vào nhập khẩu gạo sau khi sản lượng dư thừa trong năm đầu tiên của chính quyền Tổng thống Prabowo Subianto.

"Năm ngoái, chúng tôi đã nhập khẩu 4,52 triệu tấn gạo. Năm nay - không nhập khẩu. Sản lượng gạo của chúng tôi đã tăng 12,4% và dự kiến đạt 34 triệu tấn", ông Hasan phát biểu tại một cuộc họp hôm 21/10.

Với sản lượng thặng dư 4 triệu tấn, Indonesia sẽ không cần nhập khẩu gạo cho đến tháng 12/2025, ông nói thêm, đồng thời khẳng định Indonesia đã đạt mục tiêu tự cung tự cấp gạo "trong một thời gian rất ngắn" dưới thời Tổng thống Prabowo.

Phúc lợi của nông dân đã được cải thiện, nhờ sản lượng tăng và giá lúa khô thu hoạch cũng tăng, từ 6.000 Rp lên 6.500 Rp/kg.

"Giá lúa không bao giờ giảm xuống dưới 6.500 Rp - luôn ở mức cao hơn thế. Điều này có nghĩa là nông dân đang kiếm được nhiều tiền hơn. Với sản lượng tăng 13% và thặng dư 4 triệu tấn, lợi nhuận đang được chuyển trực tiếp cho họ", ông Hasan nói.

Ông cho rằng thành tựu này là nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ và cơ quan đang nỗ lực hướng tới tự cung tự cấp lương thực, đồng thời nhấn mạnh những nỗ lực nhanh chóng của đội ngũ lương thực quốc gia trong việc ổn định sản xuất, phân phối và giá cả.

Ông Hasan khẳng định cam kết của Bộ trong việc điều phối các chính sách lương thực nhằm đảm bảo mọi cơ quan phối hợp hoạt động nhịp nhàng và mang lại lợi ích trực tiếp cho nông dân và người dân.

Ông cho biết trong năm đầu tiên, Bộ Điều phối Lương thực đã điều phối việc ban hành 7 Chỉ thị của Tổng thống, 6 Quy định của Tổng thống, 3 Sắc lệnh của Tổng thống và 2 Quy định của Chính phủ tập trung vào an ninh lương thực và năng lượng, ổn định giá cả, phát triển năng lượng từ rác thải và cải thiện sinh kế của nông dân.

Nguồn: Báo Dân Việt