Trong khi Chính phủ Philippines chính thức ban hành một cơ chế thuế quan mới cho mặt hàng gạo nhập khẩu thì ngành sản xuất lúa gạo Indonesia được dự báo sẽ ghi nhận một năm tăng trưởng sản lượng mạnh mẽ. Những thay đổi từ hai thị trường xuất khẩu gạo quan trọng nhất của Việt Nam đã tác động đến xuất khẩu gạo của Việt Nam thế nào?
Philippines chính thức ban hành cơ chế thuế quan mới cho mặt hàng gạo nhập khẩu
Theo báo cáo Ngành hàng lúa gạo mới nhất của Trung tâm Thông tin và Dịch vụ nông nghiệp và môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Chính phủ Philippines vừa chính thức ban hành một cơ chế thuế quan mới cho mặt hàng gạo nhập khẩu thông qua Sắc lệnh Hành pháp (EO) số 105, nhằm cân bằng lợi ích giữa nông dân và người tiêu dùng.
Theo đó, bắt đầu từ ngày 1/1/2026, mức thuế sẽ được điều chỉnh tự động dựa trên biến động của giá gạo thế giới, dao động trong biên độ từ 15% đến 35%. Cụ thể, thuế suất sẽ tăng 5 điểm phần trăm nếu giá quốc tế giảm 5%, và ngược lại, sẽ giảm 5 điểm phần trăm nếu giá quốc tế tăng 5%. Trước mắt, mức thuế 15% hiện tại sẽ được duy trì đến hết 2025.
Để quản lý cơ chế này, Nhóm Liên ngành về điều chỉnh thuế quan gạo cũng đã được thành lập. Chính sách mới này thay thế cho Sắc lệnh Hành pháp 62 trước đó, vốn cố định mức thuế ở 15%.
Tuy nhiên, cơ chế linh hoạt này không hoàn toàn đáp ứng kỳ vọng của các hiệp hội nông dân, những người mong muốn mức thuế suất trở lại 35%.
Về phía chính phủ, Bộ Nông nghiệp Philippines (DA) khẳng định mức thuế vào đầu năm 2026 sẽ không giữ ở mức 15% nhưng cũng sẽ không tăng đột ngột lên 35% để tránh gây sốc cho thị trường bán lẻ. Động thái này có ý nghĩa quan trọng khi Philippines được dự báo sẽ tiếp tục là nhà nhập khẩu gạo lớn nhất thế giới, với sản lượng có thể đạt kỷ lục 5,5 triệu tấn vào năm 2026.
Trong khi đó, ngành sản xuất lúa gạo Indonesia được dự báo sẽ ghi nhận một năm tăng trưởng sản lượng mạnh mẽ. Theo ước tính mới nhất từ Cơ quan Thống kê Indonesia (BPS), tổng sản lượng gạo cả năm 2025 dự kiến sẽ đạt 34,77 triệu tấn, tăng 13,54%, tương đương 4,15 triệu tấn so với năm trước. Dự báo tích cực này dựa trên cơ sở sản lượng của vụ III (tháng 9 - 12/2025) ước đạt 9,50 triệu tấn, tăng 8,73% so với cùng kỳ năm 2024.
Động lực chính thúc đẩy sự tăng trưởng sản lượng đến từ việc mở rộng diện tích gieo trồng, với tổng diện tích cả năm ước đạt 11,35 triệu ha, tăng 1,30 triệu ha so với năm ngoái. Quy đổi ra lúa, BPS dự báo tổng sản lượng lúa cả nước năm 2025 sẽ đạt 60,34 triệu tấn, tăng 13,55% so với năm 2024.
Riêng sản lượng lúa tiềm năng của vụ III dự kiến đạt 16,48 triệu tấn. BPS cũng nhấn mạnh rằng các con số này là dự báo và kết quả thực tế có thể thay đổi tùy thuộc vào các điều kiện canh tác từ nay đến cuối năm, bao gồm các yếu tố như dịch hại, lũ lụt, hạn hán và thời điểm thu hoạch của nông dân.
Các khu vực sản xuất trọng điểm được dự báo sẽ đóng góp lớn vào sản lượng thu hoạch từ tháng 10 đến tháng 12, bao gồm các tỉnh thuộc đảo Java, Sumatra và các tỉnh Nam Sulawesi, Bali ở khu vực phía Đông.
Giá gạo thế giới vẫn ở mức thấp
Những thay đổi từ hai thị trường xuất khẩu gạo quan trọng nhất của Việt Nam là Philippines và Indonesia đã có những tác động đến tình hình xuất khẩu gạo của Việt Nam.
Theo đó, giá gạo 5% tấm của Việt Nam đạt 372 USD/tấn, không đổi so với tuần trước, các thương nhân cho biết một vụ thu hoạch nhỏ đang diễn ra tại các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, điều này cũng có thể gây áp lực giảm giá.
Trong khi đó, giá gạo 5% tấm của Thái Lan đạt 338 USD/tấn, giảm nhẹ 2 USD/tấn so với tuần trước, do nhu cầu gạo vẫn được đánh giá đang ở mức thấp. Giá gạo đồ 5% tấm của Ấn Độ đạt 347 USD/tấn, không đổi so với tuần trước, do vụ thu hoạch đang thuận lợi và nguồn cung đang ở mức dồi dào.
Dữ liệu của Chính phủ hôm 6/11 cho thấy, xuất khẩu gạo của Việt Nam trong tháng 10 đã giảm 56,2% so với cùng kỳ năm ngoái xuống còn 344.000 tấn, trong khi xuất khẩu trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 10 giảm 7,5% xuống còn 7,17 triệu tấn.
Theo báo cáo của Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, tính đến ngày 06/11/2025, tại các tỉnh phía Bắc, vụ Mùa 2025 đã cơ bản thu hoạch xong với tổng diện tích đạt 809.464 ha. Tương tự, tại các tỉnh Bắc Trung Bộ và Duyên hải Nam Trung Bộ & Tây Nguyên, vụ Hè - Thu 2025 cũng đã thu hoạch gần như dứt điểm, lần lượt đạt 292.571 ha và 362.595 ha.
Trong khi đó, tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), vụ Thu - Đông 2025 đã xuống giống vượt kế hoạch, đạt 713.753 ha và đã thu hoạch được 48% diện tích, với năng suất ước đạt 56,3 tạ/ha. Đặc biệt, vụ sản xuất quan trọng nhất là Đông - Xuân 2025/2026 cũng đã bắt đầu được gieo sạ với 174.825 ha.
Nguồn: Báo Dân Việt
Chia sẻ bài viết qua mạng xã hội:
<p>Thời gian: 12/2025</p> <p>Đơn vị thực hiện: Cục Hải quan</p>
