Áp lực đang gia tăng đối với Thái Lan khi các nền kinh tế mới nổi ở Đông Nam Á bắt đầu bắt kịp. Theo Văn phòng Thống kê Quốc gia, Việt Nam đã ghi nhận tăng trưởng GDP 8,02% vào năm ngoái.
Lượng khách du lịch nước ngoài đến Việt Nam năm ngoái đã tăng 20,4%, đạt 21 triệu lượt, trái ngược hoàn toàn với sự sụt giảm 7,2% của Thái Lan. Việt Nam đã vượt qua Thái Lan về lượng khách du lịch Trung Quốc, đón 5,28 triệu lượt khách so với 4,47 triệu lượt khách từ Trung Quốc đại lục tại Thái Lan.
Chuẩn bị kém
Aat Pisanwanich, một học giả và nhà phân tích độc lập về kinh tế quốc tế, cho biết đầu tư vào Thái Lan còn thiếu hụt vì kỹ năng lao động không đáp ứng được nhu cầu của các ngành công nghiệp hiện đại, trong khi các chính sách của chính phủ thiếu tính liên tục và lực lượng lao động Thái Lan già hơn so với Việt Nam.
Học sinh Việt Nam đạt điểm cao hơn học sinh Thái Lan trong các môn khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM), và Việt Nam có số lượng cử nhân STEM nhiều hơn Thái Lan. Do đó, Việt Nam có nguồn nhân lực tốt hơn để hỗ trợ các ngành công nghiệp hiện đại.
Ông Aat cho biết, chính sách xúc tiến đầu tư của Việt Nam cũng rất nhất quán. Kể từ khi mở cửa đất nước theo chính sách đổi mới kinh tế năm 1986, Việt Nam đã nâng cấp phát triển quốc gia, chuẩn bị nguồn nhân lực tiếp thu công nghệ hiện đại và thúc đẩy đổi mới sáng tạo mạnh mẽ hơn.
Ông cho biết, quá trình nâng cấp công nghiệp của Việt Nam đã vượt trội so với Thái Lan, bằng chứng là quyết định của Nvidia thành lập trung tâm nghiên cứu trí tuệ nhân tạo (AI) và đổi mới sáng tạo tại nước này.
Trung tâm này được thiết kế để trở thành một trung tâm thiết kế AI chuyên biệt đáp ứng nhu cầu của các lĩnh vực khác nhau, bởi Nvidia nhận thấy Việt Nam có nguồn nhân lực sẵn sàng hỗ trợ các ngành công nghiệp hiện đại.
Ông Aat cho biết, Thái Lan đang thúc đẩy đầu tư vào trung tâm dữ liệu, trong khi Việt Nam đã tiến bộ trong lĩnh vực dữ liệu lớn, khiến Thái Lan chỉ là một quốc gia sử dụng phần mềm hoặc chương trình trí tuệ nhân tạo do các nước khác phát triển, chỉ tập trung vào xây dựng nền kinh tế số thông qua thương mại điện tử và công nghệ tài chính.
Ngoài nguồn lao động có tay nghề cao và chính sách ổn định, Việt Nam còn có lợi thế hơn Thái Lan nhờ Hiệp định thương mại tự do (FTA) với EU và vị trí địa lý gần Trung Quốc. Điều này khiến Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn cho các ngành công nghiệp muốn di dời cơ sở sản xuất để tránh ảnh hưởng của cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung.
Hơn nữa, chi phí sản xuất năng lượng và nhân công của Việt Nam trung bình thấp hơn 20-30% so với Thái Lan.
Chi phí năng lượng thấp hơn ở Việt Nam bắt nguồn từ cơ cấu năng lượng cho phép cạnh tranh. Ví dụ, các trang trại điện mặt trời được phép bán điện trực tiếp cho người tiêu dùng công nghiệp, trong khi ở Thái Lan, điện phải được bán cho Tập đoàn Phát điện Thái Lan. Sự cạnh tranh này dẫn đến chi phí điện ở Việt Nam thấp hơn so với ở Thái Lan.
"Nếu Thái Lan muốn thu hút đầu tư nước ngoài, nước này phải xác định rõ ràng loại hình trung tâm đầu tư toàn cầu mà mình hướng tới, chẳng hạn như trong ngành công nghiệp xe điện," ông nói.
Ông Aat cho biết, mặc dù Thái Lan đã là một cơ sở sản xuất xe sử dụng động cơ đốt trong, nước này cần nâng cao kỹ năng lực lượng lao động để hỗ trợ sản xuất xe điện và đảm bảo năng lực lao động phù hợp với các ngành công nghiệp mục tiêu của đất nước.
Thái Lan cần khẩn cấp làm rõ các biện pháp thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump, vì nếu không có câu trả lời rõ ràng, các nhà đầu tư sẽ ngần ngại đầu tư vào đây. Các nhà đầu tư muốn biết mức thuế quan đối với các sản phẩm của họ xuất khẩu sang Mỹ.
Thị trường xuất khẩu của Thái Lan cũng thiếu sự đa dạng, và quốc gia này phụ thuộc rất nhiều vào nhập khẩu năng lượng từ Trung Đông, tạo ra những điểm yếu nếu căng thẳng địa chính trị leo thang.
Việc đồng baht tăng giá, khiến các sản phẩm của Thái Lan trở nên đắt hơn so với các đối thủ như Việt Nam và Indonesia, cũng đã giáng một đòn mạnh vào đầu tư.
Ông cho biết các nhà đầu tư nước ngoài đang tìm kiếm cơ sở xuất khẩu thường ngại đầu tư vào Thái Lan vì lo ngại về lợi nhuận.
Ông Apichit cho biết: "Hiện vẫn chưa rõ lý do tại sao đồng baht tiếp tục mạnh lên so với đồng đô la Mỹ. Nhiều người nước ngoài lo ngại về điều này, cho rằng họ chưa thấy chính phủ có biện pháp cụ thể nào để giải quyết vấn đề."
Theo FTI, Thái Lan có 30.000 nhà xuất khẩu, so với 100.000 nhà xuất khẩu tại Việt Nam.
Ông Apichit cho biết, hiện cũng có nhiều luật và quy định lỗi thời gây cản trở hoạt động kinh doanh tại Thái Lan.
Nguồn: Thế giới tiếp thị
Chia sẻ bài viết qua mạng xã hội: