Ngày 9/4, trong khuôn khổ các hoạt động hợp tác tài chính khu vực ASEAN, Hội nghị Thống đốc (ACGM) đối thoại với CEO các tổ chức tài chính đã diễn ra nhằm thảo luận về những ưu tiên cấp bách trong kỷ nguyên số. Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Ngọc Cảnh và đại diện Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) tham dự hội nghị lần này dưới hình thức trực tuyến.
Hội nghị diễn ra dưới sự chủ trì của Thống đốc Ngân hàng Trung ương Philippines (BSP), ông Eli M. Remolona Jr. và có sự tham dự trực tuyến của các thống đốc và phó thống đốc, đại diện cho các ngân hàng trung ương khu vực ASEAN, đại diện Hiệp hội Ngân hàng ASEAN (ABA) và lãnh đạo các hiệp hội ngân hàng thành viên.
Hội nghị tập trung vào hai nội dung trọng tâm: Xây dựng khuôn khổ cơ sở quản trị AI trong dịch vụ tài chính và tăng cường chiến lược quản lý gian lận, lừa đảo trực tuyến.
Phát biểu khai mạc, Thống đốc BSP Eli M. Remolona Jr. nhấn mạnh, mặc dù AI đang cải thiện đáng kể khả năng phát hiện gian lận, đánh giá tín dụng và dịch vụ khách hàng, nhưng các rủi ro liên quan đến dữ liệu kém chất lượng, hiện tượng “ảo giác” của AI và sự phụ thuộc vào bên thứ ba đang gia tăng nhanh chóng. Từ năm 2024, ASEAN đã bắt đầu xây dựng các hướng dẫn về quản trị và đạo đức AI. Năm nay được xem là thời điểm chuyển từ nguyên tắc sang thực hành, với các biện pháp bảo vệ dựa trên rủi ro.
Liên quan đến vấn đề lừa đảo và gian lận trên không gian mạng, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Philippines cho rằng, đây được coi là thách thức trực tiếp đối với niềm tin vào hệ thống tài chính số, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ và chia sẻ thông tin nhanh chóng hơn giữa các bên.
Tại hội nghị, đại diện ABA đã trình bày dự thảo Khuôn khổ cơ sở ASEAN về quản trị AI trong dịch vụ tài chính. Đại diện ABA nhấn mạnh, quản trị AI không phải là rào cản, mà là nền tảng để các giải pháp AI được triển khai xuyên biên giới một cách có trách nhiệm. Báo cáo của ABA chỉ ra ba lĩnh vực còn nhiều khác biệt giữa các quốc gia thành viên hiện nay, gồm: phạm vi điều chỉnh (định nghĩa AI khác nhau), phân loại rủi ro và lộ trình triển khai. Từ đó, ABA kiến nghị thành lập một nhóm công tác khu vực nhằm chia sẻ kinh nghiệm và xây dựng cơ chế thử nghiệm các trường hợp sử dụng AI xuyên biên giới.
Đóng góp ý kiến về vấn đề quản trị AI, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Ngọc Cảnh bày tỏ sự ủng hộ đối với việc phát triển khuôn khổ cơ sở này. Đại diện Việt Nam đánh giá cao nỗ lực của Hiệp hội Ngân hàng ASEAN và cho rằng đây là đề xuất kịp thời, mang tính xây dựng. Phó Thống đốc chia sẻ, tại Việt Nam, AI đã và đang được triển khai rộng rãi trong lĩnh vực ngân hàng, từ giám sát giao dịch, phòng chống rửa tiền (AML), xử lý tài liệu đến hỗ trợ ra quyết định.
“Câu hỏi thực sự không còn là liệu AI có quan trọng đối với dịch vụ tài chính hay không, mà là làm thế nào ASEAN có thể hỗ trợ việc áp dụng AI một cách an toàn, tin cậy và có trách nhiệm, trong khi vẫn bảo tồn được sự đổi mới sáng tạo và hợp tác xuyên biên giới”, Phó Thống đốc nhấn mạnh.
Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh cũng đề xuất ba điểm quan trọng, bao gồm: khuôn khổ cần dựa trên các trường hợp sử dụng và mức độ rủi ro; khuôn khổ cần bắt đầu từ các nguyên tắc nền tảng chung, được hỗ trợ bởi hệ thống phân loại và các công cụ tự đánh giá thực tiễn; khuôn khổ cần bảo đảm tính thực tiễn và triển khai theo lộ trình phù hợp.
Tại hội nghị, ông Chia Der Jiun, Giám đốc điều hành Cơ quan Quản lý Tiền tệ Singapore (MAS) và bà Filianingsih Hendarta, Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương Indonesia cũng nhấn mạnh, các quy định trong khuôn khổ không nên quá khắt khe mà cần dựa trên nguyên tắc để duy trì sân chơi bình đẳng và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Hội nghị cũng trao đổi về cách tiếp cận hệ sinh thái trong quản lý gian lận và lừa đảo. Các hành vi gian lận và lừa đảo số đang gia tăng trên toàn ASEAN cùng với sự mở rộng của thanh toán số và dịch vụ tài chính trực tuyến. Những hình thức này ngày càng mang tính xuyên biên giới và tinh vi hơn, thường khai thác các khoảng trống giữa nhiều chủ thể trong hệ sinh thái số, bao gồm ngân hàng, nhà cung cấp dịch vụ viễn thông, nền tảng mạng xã hội và các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán.
Thống đốc Ngân hàng Trung ương Malaysia, ông Abdul Rasheed Ghaffour, nhấn mạnh, sự phân mảnh về quy định và mức độ sẵn sàng kỹ thuật không đồng đều đang tạo ra các kẽ hở cho mạng lưới tội phạm khai thác. Ông kêu gọi các ngân hàng duy trì năng lực phát hiện theo thời gian thực và chia sẻ các chỉ số đe dọa mới nổi như một hệ thống cảnh báo sớm trong khu vực.
Kết thúc hội nghị, Thống đốc Eli M. Remolona Jr. một lần nữa khẳng định vai trò của các ngân hàng trung ương và cơ quan giám sát trong việc hỗ trợ đổi mới sáng tạo đi đôi với quản lý rủi ro thông qua các biện pháp tương xứng.
“Tội phạm đang nhanh hơn, tinh vi hơn và ngày càng mang tính xuyên biên giới. Phản ứng của chúng ta cũng phải phối hợp tương ứng”, Thống đốc BSP nhấn mạnh.
Chia sẻ bài viết qua mạng xã hội:
<p>Thời gian: 12/2025</p> <p>Đơn vị thực hiện: Cục Hải quan</p>
