Nông dân Thái Lan lao đao trước biến động của thị trường gạo

Biến động của thị trường gạo toàn cầu đang tạo áp lực lên thu nhập của nông dân Thái Lan, khi nguồn cung tăng và tồn kho duy trì ở mức cao

Xuất khẩu gạo được xem là một trong những nguồn thu nhập quan trọng, không chỉ vậy, gạo còn là mặt hàng nông nghiệp chủ lực của Thái Lan khi được sản xuất bởi khoảng 61% số hộ nông dân trong nước, tương đương 4,68 triệu hộ, chiếm khoảng 45% dân số, tức khoảng 20 triệu người trên toàn quốc.

Gạo được trồng trên diện tích khoảng 11,52 triệu ha đất nông nghiệp khiến cho các diễn biến của thị trường gạo toàn cầu có vai trò quan trọng trong việc dự báo thu nhập tương lai của nông dân Thái Lan.

Theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) trong báo cáo Triển vọng thị trường lúa gạo: Tháng 4 năm 2026 (Rice Outlook: April 2026), sản lượng gạo xay xát toàn cầu niên vụ 2025/26 dự kiến đạt 541,4 triệu tấn, tăng 0,1 triệu tấn so với dự báo trước đó.

Mức tăng này chủ yếu nhờ sản lượng cao hơn tại Thái Lan, nơi điều kiện thời tiết thuận lợi được kỳ vọng sẽ giúp mở rộng nhẹ diện tích gieo trồng, bù đắp cho sự sụt giảm sản lượng tại Philippines và Đài Loan.

Trong khi đó, dự báo sản lượng của Ấn Độ và Trung Quốc giữ nguyên so với ước tính trước, lần lượt ở mức 152 triệu tấn và 146 triệu tấn, tiếp tục là hai quốc gia sản xuất gạo lớn nhất thế giới.

Việc gia tăng sản lượng theo tháng cùng với lượng tồn kho đầu kỳ đã nâng dự báo tổng nguồn cung gạo toàn cầu niên vụ 2025/26 lên 732,9 triệu tấn, cao hơn 0,4 triệu tấn so với dự báo đưa ra vào tháng 3/2026.

Đối với nhu cầu tiêu thụ gạo toàn cầu niên vụ 2025/26, bao gồm cả phần tiêu dùng dư (tính đến hao hụt sau thu hoạch), dự báo tháng 4 đã được điều chỉnh giảm 400.000 tấn, xuống còn 540,6 triệu tấn.

Sự điều chỉnh này chủ yếu do mức giảm 175.000 tấn tại Nhật Bản, 100.000 tấn tại Iraq và tổng cộng 75.000 tấn tại Cuba, Saudi Arabia và Đài Loan.

Dù vậy, nhu cầu tiêu thụ vẫn duy trì ở mức cao kỷ lục tại nhiều quốc gia tiêu thụ gạo lớn, bao gồm Bangladesh, Ấn Độ, Nigeria, Philippines, Thái Lan, Việt Nam và Mỹ.

Báo cáo cũng cho biết tồn kho gạo toàn cầu niên vụ 2025/26 dự kiến đạt 192,3 triệu tấn, tăng 0,8 triệu tấn so với dự báo trước đó, nhờ điều chỉnh tăng lượng dự trữ tại các quốc gia như Iran, Pakistan, Nhật Bản và Thái Lan, vượt qua mức giảm tại Bangladesh, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Philippines và Đài Loan.

Trung Quốc và Ấn Độ tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng tồn kho gạo toàn cầu, chủ yếu nhờ các chương trình dự trữ của chính phủ.

Trong khi đó, thương mại gạo toàn cầu trong năm dương lịch 2026 vẫn được dự báo duy trì ở mức cao kỷ lục, với tổng khối lượng xuất khẩu ước đạt 62,1 triệu tấn.

Nguồn: Báo Nông nghiệp & Môi trường