Khu vực Đông Nam Á đang chuẩn bị đối phó với áp lực chi phí tăng cao khi hiện tượng El Nino mạnh lên có nguy cơ làm giảm năng suất cây trồng trong bối cảnh chi phí năng lượng và phân bón vẫn ở mức cao.
Nếu hiện tượng El Nino gây ảnh hưởng mạnh, những cú sốc có thể lan rộng khắp nền kinh tế khu vực, với lạm phát liên quan đến thực phẩm len lỏi vào giỏ hàng tiêu dùng hàng ngày và tác động đến tăng trưởng kinh tế ở các quốc gia có nền nông nghiệp phát triển mạnh trong khu vực.
Dữ liệu khí tượng cho thấy hiện tượng El Nino đã bắt đầu. Nhưng các nhà khoa học dự đoán rằng sẽ có sự xuất hiện của hiện tượng El Nino siêu mạnh vào khoảng tháng 11 đến tháng 1. Với một số mô hình dự báo mức độ nghiêm trọng sẽ mạnh nhất trong lịch sử, vượt qua độ mạnh trong năm 2015-2016.
Nếu kịch bản hiện nay trở thành hiện thực, thế giới sẽ chứng kiến đợt El Nino mạnh thứ ba trong vòng vài thập kỷ. Kinh nghiệm từ các chu kỳ trước cho thấy hiện tượng này thường đi kèm thời tiết nóng hơn và tình trạng thiếu mưa kéo dài tại nhiều khu vực.
Giá lương thực
Hiện tượng El Nino mạnh có thể làm gia tăng áp lực lên lạm phát lương thực trong khu vực. Nhiệt độ cao hơn có thể làm gián đoạn mô hình lượng mưa gió mùa hàng năm và đe dọa năng suất nông nghiệp.
Ong Bin Hui, nhà phân tích hàng hóa tại BMI cho biết: “Các nền kinh tế phụ thuộc vào gió mùa như Indonesia, Malaysia và Thái Lan là những nước dễ bị tổn thương nhất. Lượng mưa dưới mức trung bình có thể trùng với các giai đoạn gieo trồng và phát triển ban đầu quan trọng của cây trồng”.
Khor Yu-Leng, Giám đốc tại công ty nghiên cứu thị trường hàng hóa Segi Enam Advisors lưu ý rằng thị trường gạo có thể đặc biệt dễ bị tổn thương nếu điều kiện thời tiết xấu đi, vì thương mại toàn cầu đối với gạo vẫn còn yếu.
Thị trường dầu cọ toàn cầu, chủ yếu do sản xuất tại Indonesia và Malaysia chi phối, cũng có thể chứng kiến giá tăng vọt nếu lượng mưa giảm khiến năng suất cây trồng giảm sút.
Các nhà phân tích lưu ý rằng dầu cọ có thể nằm trong số những cây trồng bị ảnh hưởng nặng nề nhất, do cường độ nước cao hơn để tưới tiêu và sự tập trung của các đồn điền trong các khu vực dễ bị tổn thương.
Trong đó, các khu vực Rokan Hulu của Indonesia và Plai Phraya của Thái Lan là những nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất đối với hiện tượng El Nino. Cả hai đều chủ yếu nổi tiếng với các đồn điền dầu cọ. Ngoài ra, các đồn điền cà phê ở Việt Nam và Indonesia và các đồn điền mía đường ở Thái Lan cũng có thể bị ảnh hưởng.
Theo Goldman Sachs, giá cả hàng hóa tăng cao có thể gây thêm áp lực lên người tiêu dùng trong khu vực khi giá lương thực tăng, với hầu hết các quốc gia phụ thuộc phần lớn vào nhập khẩu lương thực.
Tuy nhiên, tác động của El Nino không chỉ dừng lại ở việc cây trồng tại Đông Nam Á phải gánh chịu thời tiết thất thường. Những biến động mà El Nino gây ra đối với thị trường nông sản toàn cầu cũng có thể tác động đến giá lương thực trong khu vực.
Ví dụ, ngô là chi phí đầu vào quan trọng trong sản xuất thực phẩm tại Đông Nam Á. Khu vực này phụ thuộc lớn vào ngô làm thức ăn chăn nuôi cho gia súc và gia cầm, trong đó phần lớn được nhập khẩu từ Brazil và Argentina. Giá ngô tăng có thể kéo theo giá các mặt hàng như thịt gia cầm, trứng, sữa và sản phẩm chăn nuôi đi lên.
Rủi ro kết hợp
Đáng chú ý, hiện tượng El Nino lần này xảy ra vào thời điểm khu vực đang phải đối mặt với chi phí năng lượng và phân bón tăng cao.
Việc phong tỏa eo biển Hormuz trước đó đã khiến chi phí phân bón và nhiên liệu tăng vọt trong nửa đầu năm, gây áp lực chi phí lên nông dân trong khu vực và đẩy lạm phát liên quan đến thực phẩm lên cao.
Theo Goldman Sachs, áp lực lạm phát ban đầu chủ yếu tập trung vào các ngành nhạy cảm với nhiên liệu như vận tải và hàng không, nhưng áp lực lạm phát gián tiếp hiện đã bắt đầu lan sang giá thực phẩm. Kết hợp với tác động của cú sốc dầu mỏ và phân bón, hiện tượng El Nino nghiêm trọng có thể làm tăng 1 điểm phần trăm lạm phát thực phẩm ở Đông Nam Á sau 6 tháng, và 2,1 điểm phần trăm sau 12 tháng.
Các mô hình của Goldman Sachs cũng cho thấy tác động của những cú sốc này đối với Singapore và Malaysia có thể tương đối ít bị ảnh hưởng hơn, do thực phẩm có trọng số thấp hơn trong rổ chỉ số giá tiêu dùng so với Indonesia, Philippines và Thái Lan.
Ngoài lạm phát, các rủi ro kinh tế vĩ mô và chính sách khác cũng đang hiện hữu. Tăng trưởng kinh tế trong khu vực có thể phải đối mặt với sự đóng góp thấp hơn từ ngành nông nghiệp trong trường hợp xảy ra hiện tượng El Nino nghiêm trọng.
“Ngành nông nghiệp tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế của khu vực…Do đó, một năm có lượng mưa thuận lợi trở nên rất quan trọng đối với khu vực”, báo cáo của Bank of America cho biết.
Goldman Sachs lưu ý rằng các chính phủ cũng có thể cần xem xét lại các quy định bắt buộc về nhiên liệu sinh học ở Đông Nam Á, khi các quốc gia như Indonesia, Thái Lan và Malaysia ngày càng chuyển sang giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu sau những cú sốc năng lượng toàn cầu.
Tuy nhiên, cú sốc khí hậu mới có thể buộc các chính phủ phải đánh giá lại liệu thị trường dầu cọ đang ngày càng thắt chặt có đủ khả năng đáp ứng nhu cầu thực phẩm hay không, trước khi nguồn cung này được sử dụng để pha trộn nhiên liệu sinh học.
Nguồn: Tin nhanh chứng khoán
Chia sẻ bài viết qua mạng xã hội:
<p>Thời gian: 12/2025</p> <p>Đơn vị thực hiện: Cục Hải quan</p>
